مقالات

EDTA (ادتا ۲ سدیم و ادتا ۴ سدیم ) چیست؟

EDTA-cover

شاید شما عنصر EDTA را در میان مجموعه های مخفف کلمات اختصاری در پشت قوطی ها  یا برچسب صابون مشاهده کرده باشید.

ادتا، یا اسید اتیلن دی آمین تترا استیک ، یک ماده شیمیایی محبوب است که در غذا ، به عنوان دارو در کلاتراپی و در بسیاری از محصولات خانگی استفاده می شود.

عامل کیلیت یک مولکول (معمولاً آلی) است که می تواند پیوندهای زیادی به یک یون فلزی منفرد ایجاد کند.

کلات با جلوگیری از واکنش شیمیایی یون فلز با سایر مواد ، یون فلز را تثبیت می کند. سپس واحد فلزی پایدار از طریق ادرار از بدن دفع می شود.

ساختار EDTA یک پودر کریستالی خشک و سفید است.

ادتا یک لیگاند هگزادنتات است ، به این معنی که 6 پیوند با یون فلز مرکزی ایجاد می کند. وقتی با یون کلسیم پیوند می خورد ، تبدیل به ادتا کلسیم دی سدیم می شود.

دی سدیم کلسیم EDTA می تواند یونهای فلزی دیگر را با مبادله یون کلسیم آن با یون فلز دیگری که میل بیشتری به مولکول ادتا دارد ، کلات کند.

کلات EDTA چیست؟

این ماده به عنوان یک عامل کلاته کننده شناخته می شود.

کلاته (Chealeting) پیوند با یون های فلزی ایجاد می کند . به مجموع یون فلز و عامل کلاته کننده ” کلاته ” گفته میشود.

این ماده به دلیل ساختار مولکولی که دارد  با یون های فلزی مانند آهن و نیکل پیوند ایجاد می کند.

از ویژگی این ماده در صنایع مختلف برای حذف یون های فلزی و یا تغییر در خواص یون ها بسیار استفاده می شود.

کلات آهن ادتا از معروفترین کلات های این ماده می باشد.

کاربردهای EDTA

  •  در پزشکی
  • صنایع
  • در تولید شامپوها و صابون ها
  • عمده ترین کاربرد در تصفیه آب
  • کاربرد در تولید محصولات آرایشی بهداشتی
  • به عنوان افزودنی در مواد غذایی

استفاده بالینی

دی سدیم کلسیم ادتا که به عنوان داروی کلسیم دی سدیم ورسنات نیز شناخته می شود.

به صورت وریدی یا عضلانی برای درمان سمیت فلزات سنگین ، به ویژه مسمومیت حاد و مزمن با سرب تجویز می شود.

Edetate disodium یک داروی متفاوت است که حاوی کلسیم نیست. به آن “Endrate” گفته می شود و برای درمان هایپرکلسمی (افزایش کلسیم در بدن) استفاده می شود.

همچنین می تواند آریتمی قلبی ناشی از داروی Digitalis ، یک گلیکوزید قلبی را درمان کند.

استفاده در غذا

این ماده  برای استفاده به عنوان افزودنی در بسیاری از غذاهای فرآوری شده توسط FDA تأیید شده است.

این ماده  باعث حفظ رنگ در غذاهای کنسرو شده مانند سیب زمینی سفید ، صدف ، قارچ ، میگو می شود.

ادتا با اتصال به آنزیم های طبیعی مسئول فساد مواد غذایی ، به عنوان یک ماده نگهدارنده در سس سالاد و سس مایونز عمل می کند. و در نتیجه عمر محصولات غذایی را طولانی تر می کند.

ادتا همچنین باعث حفظ عطر و طعم در کنسرو سودا ، کلم ترشی و خیارشور می شود.

EDTA در مواد غذایی

EDTA در مواد غذایی

 استفاده در پزشکی

EDTA به عنوان ماده ضد انعقاد در بانکهای خون با کلات شدن کلسیم در خون استفاده می شود که از لخته شدن آن جلوگیری می کند.

ادتا ضد انعقاد خون

ادتا ضد انعقاد خون

در دندانپزشکی ، ادتا قبل از استفاده از چسب های دندان و در درمان کانال ریشه استفاده می شود. قطره های چشمی حاوی این ماده رسوبات کلسیم را از چشم پاک می کند.

محصولات خانگی و استفاده در لوازم آرایشی

ادتا یک ماده افزودنی محبوب برای صابون است. منیزیم و کلسیم موجود در آب باعث سختی آب می شوند که یکی از کاربردهای این ماده از بین بردن سختی آب است.

با اضافه کردن ادتا به صابون سختی آب را که در عمل پاک کنندگی پوست تداخل ایجاد می کند از بین می برد.

EDTA در صابون

EDTA در صابون

این ماده همچنین در دهانشویه ها ، مواد آرایشی و سایر داروهای موضعی رایج برای استفاده روی پوست استفاده می شود.

عوارض جانبی ادتا

  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • اسهال
  • احساس سوزن و سوزن در اطراف دهان (موقتی)
  • بی حسی
  • سردرد
  • افت خفیف فشار خون

دی سدیم کلسیم EDTA با مقادیر کم برای استفاده در غذا توسط FDA تأیید می شود. هیچ دلیلی بر میزان سمیت در میزان مصرف طبیعی وجود ندارد.

از آنجا که این ماده  در محصولات آرایشی و بهداشتی مانند شامپوها ، صابون ها ، کرم ها و لوسیون ها نیز وجود دارد ، استفاده از این ماده به عنوان مصرف روزانه به حساب می آید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *