مقالات

سدیم از کاربرد تا خطرات

Sodium-cover

سدیم چیست؟

سدیم عضوی از خانواده فلزات قلیایی با لیتیوم و پتاسیم است. یکی از دو عنصر موجود در نمک غذاها می باشد.

این ماده  به تنهایی کاربرد زیادی ندارد اما وقتی با کلر ترکیب می‌شود و نمک رایج را تشکیل می‌دهد، بیشتر به عنوان طعم دهنده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سدیم

سدیم

وقتی این ماده با کلر پیوند می یابد ، کلرید سدیم (NaCl) به دست می آوریم. همچنین از آن به عنوان نمک در کودها استفاده می شود.

این ماده یک فلز واکنش پذیر و نرم با نقطه ذوب کم و  مهمتر از همه فلزات قلیایی است. به سرعت با آب ، برف و یخ واکنش می دهد و هیدروکسید سدیم تولید می کند.

وقتی این ماده فلزی در معرض هوا قرار می گیرد ، ظاهر نقره ای خود را از دست می دهد و یک لایه رنگ خاکستری مات ایجاد می کند که یک پوشش از اکسید سدیم است.

Na حتی در دماهای بسیار بالا با نیتروژن واکنش نمی دهد اما با آمونیاک واکنش می دهد و سدیم آمید تشکیل می شود.

این فلز قلیایی با هیدروژن بالای 200 درجه سانتیگراد واکنش داده و سدیم هیدرید تشکیل می دهد. همچنین با هالیدهای مختلف فلزی واکنش داده وNaCl و فلز را تشکیل می دهد.

با عدد اتمی 11 ، با نماد Na در جدول تناوبی نشان داده می شود.

خصوصیات فیزیکی سدیم

  • این فلز قلیایی درخشش فلزی زیادی دارد و رنگ آن بسیار شبیه نقره است.
  • در دماهای معمول نرم است که ممکن است با فشار انگشتان به صورت برگ درآید.
  • ترکیبات آن به زودی در معرض هوا لکه دار می شوند ، البته سرعت آن کمتر از پتاسیم است.
  • این ماده  فوراً توسط آب اکسید می شود ، گاز هیدروژن در اتصال موقت و کمی سدیم از بین می رود.

موارد مصرف سدیم

سدیم در نمک خوراکی

سدیم در نمک خوراکی

  • این فلز در بهبود ساختار برخی از آلیاژها استفاده می شود.
  • کاربرد در تولید صابون ها
  • تصفیه فلزات مذاب
  • استفاده در لامپ های بخار سدیم.
  • این ماده جز (NaCl) است، ترکیب بسیار مهمی  که در محیط زندگی یافت می شود.
  • یکی از کاربردهای مهم سدیم در ساخت ترکیبات آلی و ساخت استرها است.
  • کربنات سدیم جامد در ساخت شیشه مورد نیاز است.

هشدار

این ماده در حالت پودری در آب خاصیت انفجاری دارد و با عناصر دیگر به راحتی تجزیه و ترکیب می‌شود. همیشه باید با این فلز با مراقبت کامل کار کرد. وباید آن را در نفت یا روغن‌های مخصوص نگهداری کرد.

در مطالعه‌ی کنترل شده، مشاهده شد که بعد از انداختن 110 گرم سدیم در استخر شنا، یک سری انفجارات رخ داد.

همان طور که در بالا به آن اشاره شد، این ماده  در دمای اتاق به طور خود بخود واکنش می‌دهد.

بنابراین از سر و کار داشتن با آن بدون دستکش باید خودداری و اجتناب کرد.

اگر سدیم خالص و یا ترکیب‌های آن نظیر سدیم هیدروکسید را لمس کردید، ممکن است دست شما را شدیداً بسوزانند. در کل، هر تست مرتبط با این ماده به صورت خالص باید با احتیاط زیاد و بعد از انجام اقدامات پیشگیرانه‌ی لازم، انجام شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.